Jakość Powietrza

  1. Przedmiot i kryteria oceny
  2. Standardy jakości powietrza i inne wartości brzegowe
  3. Podmioty dokonujące obserwacji i oceny
  4. Organy zobowiązane do gromadzenia informacji
  5. Prawne aspekty związane z oceną powietrza
  6. Informacje o jakości powietrza
    1. Dostępne na stronach internetowych
    2. Dostępne na wniosek w placówkach organów zobowiązanych do gromadzenia informacji
  7. Dodatkowe źródła informacji o jakości powietrza w internecie
    1. Źródła krajowe
    2. Źródła zagraniczne

I. Przedmiot i kryteria oceny

Oceny jakości powietrza i obserwacji zmian dokonuje się w Polsce corocznie, w tzw. strefach, stanowiących bądź aglomeracje o liczbie mieszkańców większej niż 250 tysięcy lub odpowiednio na obszarze jednego lub więcej powiatów położonych w granicach jednego województwa.

Ocena dokonywana jest w odniesieniu do przyjętych w prawie standardów jakości powietrza, czyli poziomów dopuszczalnych substancji (pierwiastków chemicznych oraz ich związków lub mieszanin), które muszą być osiągnięte w powietrzu w określonym czasie oraz innych określonych w prawie wartości brzegowych.

Szczegółowe kryteria oceny odnoszą się do wartości:

  • dopuszczalnych poziomów substancji w powietrzu (do 2009r. z uwzględnieniem marginesów tolerancji) określonych dla terenu kraju ze względu na ochronę zdrowia ludzi oraz ze względu na ochronę roślin, a także w odniesieniu do alarmowych poziomów niektórych substancji;
  • docelowych poziomów substancji w powietrzu;
  • poziomów celów długoterminowych substancji w powietrzu

Substancje podlegające ocenie to:

  • dwutlenek siarki,
  • tlenki azotu,
  • tlenek węgla,
  • benzen,
  • pył zawieszony PM10 (o wielkości ziaren poniżej 10 mm),
  • ołów, arsen, kadm, nikiel i benzo(a)piren w pyle PM10,
  • ozon.

Dla poszczególnych substancji odrębnie dokonywana jest klasyfikacja stref, według określonych kryteriów:

  • poziom dopuszczalny substancji (do 2009r. uwzględniając również margines tolerancji),
  • poziom docelowy,
  • poziom celu długoterminowego.

Prowadzone pomiary mają również na celu ocenę ryzyka przekroczenia alarmowych poziomów substancji w powietrzu (których nawet krótkotrwałe przekroczenie może powodować zagrożenie dla zdrowia ludzi): dwutlenku siarki, dwutlenku azotu, pyłu zawieszonego PM10 oraz ozonu.

 

II. Standardy jakości powietrza i inne wartości brzegowe

Poziomy dopuszczalne określone prawem są zróżnicowane dla terenów:

- uzdrowisk i obszarów ochrony uzdrowiskowej w rozumieniu ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych (Dz. U. z 2005r. Nr 167, poz. 1399),

- pozostałego terenu kraju.

 

Wartości stężeń alarmowych na terenie kraju wraz z okresami uśredniania
Poziom alarmowy Dwutlenek azotu (NO2):
– 1 godz. (400 µg/m3)
Dwutlenek siarki (SO2):
– 1 godz. (500 µg/m3)
Ozon (O3):
– 1 godz. (240 µg/m3),
Pył zawieszony PM10:
– 24 godz. (200 µg/m3)
Standardy jakości powietrza na terenie uzdrowisk i obszarów ochrony uzdrowiskowej
wraz z okresami uśredniania
Poziom dopuszczalny Benzen (C6H6):
- rok kalendarzowy (4 µg/m3)
Dwutlenek azotu (NO2):
- 1 godz. (200 µg/m3)
- rok kalendarzowy (35 µg/m3)
Dwutlenek siarki (SO2):
- 1 godz. (350 µg/m3)
- 24 godz. (125 µg/m3)
Tlenek węgla (CO):
- 8 godz. (5000 µg/m3)
Pył zawieszony PM10:
- 24 godz. (50 µg/m3, z dopuszczeniem przekroczeń 35 razy w roku)
- rok kalendarzowy (40 µg/m3)
Ołów (Pb) w pyle zawieszonym PM10:
- rok kalendarzowy (0,5 µg/m3)
Standardy jakości powietrza na terenie kraju poza uzdrowiskami i obszarami ochrony uzdrowiskowej wraz z okresami uśredniania
Poziom dopuszczalny Benzen (C6H6):
- rok kalendarzowy (5 µg/m3)
Dwutlenek azotu (NO2):
- 1 godz. (200 µg/m3, z dopuszczeniem przekroczeń 18 razy w roku)
- rok kalendarzowy (40 µg/m3)
Tlenki azotu (suma dwutlenku azotu i tlenku azotu w przeliczeniu na dwutlenek azotu):
- rok kalendarzowy (30 µg/m3) - wartość dopuszczalna ze względu na ochronę roślin
Dwutlenek siarki (SO2):
- 1 godz. (350 µg/m3, z dopuszczeniem przekroczeń 24 razy w roku)
- 24 godz. (125 µg/m3, z dopuszczeniem przekroczeń 3 razy w roku)
- rok kalendarzowy i pora zimowa (okres od 01 X do 31 III) (20 µg/m3)
Pył zawieszony PM10:
- 24 godz. (50 µg/m3, z dopuszczeniem przekroczeń 35 razy w roku)
- rok kalendarzowy (40 µg/m3)
Ołów (Pb) w pyle zawieszonym PM10:
- rok kalendarzowy (0,5 µg/m3)
Tlenek węgla (CO):
- 8 godz. (10000 µg/m3)
Inne wartości brzegowe na terenie kraju wraz z okresami uśredniania
Poziom docelowy
– na rok 2013		 Arsen w pyle zawieszonym PM10:
- rok kalendarzowy (6 ng/m3),
Benzo(?)piren w pyle zawieszonym PM10:
- rok kalendarzowy (1 ng/m3),
Kadm w pyle zawieszonym: PM10
- rok kalendarzowy (5 ng/m3),
Nikiel w pyle zawieszonym PM10:
- rok kalendarzowy (20 ng/m3),
Poziom docelowy
– na rok 2010		 Ozon (O3):
- 8 godz. (120 µg/m3),
- okres wegetacyjny (1V-31VII) 6000 µg/m3*h) - wartość dopuszczalna ze względu na ochronę roślin.
Poziom celu długoterminowego
- na rok 2020		 Ozon (O3):
– 8 godz. (120 µg/m3 z dopuszczeniem przekroczeń przez 25 dni w roku),
– okres wegetacyjny (1V-31VII) 18000 µg/m3*h) - wartość dopuszczalna ze względu na ochronę roślin.

Objaśnienia:

  • 1 µg/m3 = 0,000001 g/m3
  • 1 ng/m3 = 0,000000001 g/m3
  • Poziomy substancji w powietrzu dla zanieczyszczeń gazowych ustala się dla temperatury 293 K i ciśnienia: 101,3 kPa;
  • Poziomy substancji w powietrzu pyłu zawieszonego oraz substancji oznaczanych w pyle zawieszonym ustala się w warunkach rzeczywistych.

 

III. Podmioty dokonujące obserwacji i oceny

Wojewódzkie inspektoraty ochrony środowiska (WIOŚ) oraz inne jednostki wskazane przez WIOŚ dokonują oceny poziomów substancji w powietrzu w danej strefie za rok poprzedni, a następnie dla każdej substancji odrębnie dokonują klasyfikacji stref.

Badania oraz klasyfikacja stref są prowadzone przez wojewódzkich inspektorów ochrony środowiska i przekazywane marszałkowi danego województwa, który w przypadkach niedotrzymywania odpowiednich standardów jakości powietrza w danej strefie jest zobowiązany do podejmowania działań zapobiegawczych i naprawczych, opisanych w dziale ochrona powietrza.

 

IV. Organy zobowiązane do gromadzenia informacji

Wojewódzkie inspektoraty ochrony środowiska i Główny Inspektorat Ochrony Środowiska oraz marszałek województwa.

 

V. Prawne aspekty związane z oceną powietrza

Oceny jakości powietrza i obserwacji zmian dokonuje się w Polsce corocznie (art. 88, ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, Dz.U. 2001 nr 62 poz. 627 z późn. zm.) w ramach państwowego monitoringu środowiska (PMŚ).

Standardy jakości powietrza i pozostałe wartości brzegowe do oceny stanu jakości powietrza określa Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 3 marca 2008 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz.U. 2008 nr 47 poz. 281).

Szczegółowy podział kraju na strefy określa Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 6 marca 2008 r. w sprawie stref, w których dokonuje się oceny jakości powietrza (Dz.U. 2008 nr 52 poz. 310).

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 17 grudnia 2008 r. w sprawie dokonywania oceny poziomów substancji w powietrzu (Dz.U. 2009 nr 5 poz. 31)

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 22 kwietnia 2011 r. w sprawie standardów emisyjnych z instalacji (Dz.U. 2011 nr 95 poz. 558)

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 28 grudnia 2010 r. w sprawie wzoru formularza raportu oraz sposobu jego wprowadzania do Krajowej bazy o emisjach gazów cieplarnianych i innych substancji (Dz.U. 2011 nr 3 poz. 4)

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz.U. 2010 nr 16 poz. 87)

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie zakresu i sposobu przekazywania informacji dotyczących zanieczyszczenia powietrza (Dz.U. 2008 nr 216 poz. 1377)

 

VI. Informacja o jakości powietrza

VI.1. Dostępne na stronach internetowych

Najbardziej aktualne informacje o jakości powietrza on–line z działających automatycznie stacji pomiarowych poszczególnych województw można uzyskać na stronach Wojewódzkich Inspektoratów Ochrony Środowiska (WIOŚ).

Informacja o jakości powietrza on-line z automatycznych sieci monitoringu zanieczyszczeń:

Alternative content

Get Adobe Flash player


 

Na stronach Inspekcji Ochrony Środowiska znajdują się także informacje o jakości powietrza:

  • Dla całego kraju na stronie Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska (GIOŚ) za rok 2009 i 2010:
  • Dla poszczególnych województw na stronach WIOŚ za rok 2010

Dla poszczególnych województw na stronach WIOŚ:

za rok 2010

za lata wcześniejsze

Alternative content

Get Adobe Flash player

Alternative content

Get Adobe Flash player


 

VI.2. Dostępne na wniosek w placówkach organów zobowiązanych do gromadzenia informacji

Udostępnianiu podlegają wszelkie informacje dotyczące stanu elementów środowiska oraz wzajemnego oddziaływania między tymi elementami znajdujące się w posiadaniu danego organu administracji lub które są dla niego przeznaczone, na zasadach określonych ustawą z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. 2008 nr 199 poz. 1227, z późn. zm.. Zobacz szczegóły…

 

VII. Dodatkowe źródła informacji o jakości powietrza w internecie

VII.1. Źródła krajowe

VII.2. Źródła zagraniczne

Powrót na początek strony