Strona główna -

Jakość wód

Przedmiot i sposób oceny
Standardy jakości wód
1. Rodzaje badanych wskaźników jakości wód powierzchniowych
2. Wskaźniki jakości wód podziemnych
Prawne aspekty związane z oceną wód
Podmioty dokonujące obserwacji i oceny
Organy zobowiązane do gromadzenia i upowszechniania informacji
Informacje o jakości wód
1. Dostępne na stronach internetowych
2. Dostępne na wniosek w placówkach organów zobowiązanych do gromadzenia i udostępniania informacji
Dodatkowe źródła informacji o jakości wód

I. Przedmiot i sposób oceny

I.1. Wody powierzchniowe - wody śródlądowe, wody przejściowe i przybrzeżne

Podstawą do prowadzenia badań jest zweryfikowana w roku 2009 sieć punktów pomiarowo-kontrolnych.

W latach 2010-2012 (w ramach PMŚ) będą prowadzone badania i ocena:

stanu rzek,
stanu jezior,
jakości osadów dennych w rzekach i jeziorach (w celu kontroli stężeń metali ciężkich i szkodliwych substancji organicznych akumulowanych w osadach oraz określenia trendów zmian zawartości zanieczyszczeń wraz z oceną zmian w czasie),
potencjału ekologicznego i stanu chemicznego zbiorników zaporowych,
stanu wód przejściowych i przybrzeżnych,
stanu elementów hydromorfologicznych wszystkich rodzajów wód powierzchniowych (monitorowanie zmian zachodzących w środowisku wodnym części wód, które determinują warunki siedliskowe organizmów żywych).

I.2. Wody powierzchniowe – Morze Bałtyckie

Program pomiarowy realizowany w latach 2010-2012 będzie kontynuacją dotychczasowego Zintegrowanego Programu Monitoringu Morza Bałtyckiego COMBINE.

Do roku 2012 sporządzona zostanie wstępna ocena wód morskich na podstawie wskaźników fizykochemicznych, bioróżnorodności oraz elementów hydromorfologicznych.

I.3. Wody podziemne

Przedmiotem badań będzie 161 jednolitych części wód podziemnych, ze szczególnym uwzględnieniem obszarów narażonych na zanieczyszczenia pochodzenia rolniczego, znajdujących się na terenie niektórych jednolitych części wód podziemnych.

II. Standardy jakości wód

II.1. Rodzaje badanych wskaźników jakości wód powierzchniowych:

fizyczne
tlenowe
biogenne
zasolenia
metale, w tym metale ciężkie
zanieczyszczenia przemysłowe
biologiczne
mikrobiologiczne

Klasyfikacja dla prezentowania stanu wód powierzchniowych obejmuje pięć klas jakości tych wód, z uwzględnieniem kategorii jakości dla wód powierzchniowych wykorzystywanych do zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia:

klasa I — wody o bardzo dobrej jakości
klasa II — wody dobrej jakości
klasa III — wody zadowalającej jakości
klasa IV — wody niezadowalającej jakości
klasa V — wody złej jakości

Dla wód powierzchniowych określone są również trzy kategorie hydromorfologicznego stanu wód: stan bardzo dobry, stan dobry, stan umiarkowany.

Szczegółowe wartości wskaźników dotyczą:

wartości granicznych wskaźników jakości wód odnoszące się do jednolitych części wód powierzchniowych w ciekach naturalnych takich jak struga, strumień, potok, rzeka zobacz szczegóły…
wartości granicznych wskaźników jakości wód odnoszące się do jednolitych części wód powierzchniowych takich jak jezioro i inny naturalny zbiornik wodny zobacz szczegóły…
wartości granicznych wskaźników jakości wód odnoszące się do jednolitych części wód powierzchniowych takich jak morskie wody wewnętrzne oraz wody przejściowe zobacz szczegóły…
wartości granicznych wskaźników jakości wód odnoszące się do jednolitych części wód powierzchniowych takich jak wody przybrzeżne zobacz szczegóły…
wartości granicznych wskaźników jakości wód z grupy substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (specyficzne zanieczyszczenia syntetyczne i niesyntetyczne) odnoszące się do dobrego i wyższego niż dobry stanu ekologicznego jednolitych części wód powierzchniowych zobacz szczegóły…
wartości granicznych chemicznych wskaźników jakości wód zobacz szczegóły…

II.2. Wskaźniki jakości wód podziemnych:

Rodzaje badanych wskaźników fizyko-chemicznych jakości wód podziemnych:

ogólne: odczyn, temperatura, przewodność elektrolityczna, tlen rozpuszczony, ogólny węgiel organiczny;
nieorganiczne: amoniak, antymon, arsen, azotany, azotyny, bor, chlorki, chrom, cyjanki, fluorki, fosforany, glin, kadm, magnez, mangan, miedź, nikiel, ołów, potas, rtęć, selen, siarczany, sód, srebro, wapń, wodorowęglany, żelazo.

Klasyfikacja dla prezentowania stanu wód podziemnych obejmuje pięć klas jakości tych wód, z uwzględnieniem przepisów w sprawie wymagań dotyczących jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi:

klasa I — wody o bardzo dobrej jakości
klasa II — wody dobrej jakości
klasa III — wody zadowalającej jakości
klasa IV — wody niezadowalającej jakości
klasa V — wody złej jakości

Do kwalifikacji jakości wód podziemnych w poszczególnych klasach wykorzystuje się wartości granicznych elementów fizykochemicznych stanu wód podziemnych zobacz szczegóły…

III. Prawne aspekty związane z oceną wód

Badania i oceny stanu wód powierzchniowych oraz stanu wód podziemnych dokonuje się (zgodnie z art. 26, ust 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, (Dz.U. 2001 nr 62 poz. 627 z późn. zm.) w ramach państwowego monitoringu środowiska (PMŚ), jako tzw. monitoring wód. Ma on na celu pozyskanie informacji o stanie wód powierzchniowych i podziemnych dla potrzeb planowania w gospodarowaniu wodami oraz oceny osiągania celów środowiskowych (art. 155a, ust.1 ustawy Prawo wodne, Dz.U. 2001 nr 115 poz. 1229, implementującej m.in. Ramową Dyrektywę Wodną, 2000/60/WE, (Dz.U. L nr 327 str. 1 z dnia 22.12.2000 r.), ustanawiającą ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej).

Ogólne zapisy dotyczące badania i oceny wód podziemnych są ujęte w art. 38a ust. 1, wód podziemnych i powierzchniowych w art. 47 oraz art. 155a i 155b ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 z późn. zm.).

Szczegółowe regulacje odnośnie oceny stanu wód podziemnych są zawarte m.in. w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 23 lipca 2008 roku w sprawie kryteriów i sposobu oceny stanu wód podziemnych (Dz. U. z 2008 r. Nr 143, poz. 896).

Szczegółowe regulacje odnośnie oceny stanu wód powierzchniowych są zawarte m.in. w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 20 sierpnia 2008 r. w sprawie sposobu klasyfikacji stanu jednolitych części wód powierzchniowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 162, poz. 1008).

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 13 maja 2009 r. w sprawie form i sposobu prowadzenia monitoringu jednolitych części wód powierzchniowych i podziemnych

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie kryteriów wyznaczania wód wrażliwych na zanieczyszczenie związkami azotu ze źródeł rolniczych (Dz.U. 2002 nr 241 poz. 2093.

Zakres i sposób badań Morza Bałtyckiego określa Konwencja Helsińska „O Ochronie Środowiska Morskiego Obszaru Morza Bałtyckiego” z dnia 9 kwietnia 1992 r. (Dz. U. z 2000 r. Nr 28, poz. 346), oraz Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/56/WE z dnia 17 czerwca 2008 r. ustanawiająca ramy działań Wspólnoty w dziedzinie polityki środowiska morskiego (Ramowa dyrektywa w sprawie strategii morskiej)

Wymagania dla wód, w zależności od potencjalnego ich wykorzystania określają rozporządzenia:

Rozporządzenie MŚ z dnia 27 listopada 2002 r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać wody powierzchniowe wykorzystywane do zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia (Dz. U. z 2002 r. Nr 204, poz. 1728);
Rozporządzenie MŚ z dnia 4 października 2002 r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać wody śródlądowe będące środowiskiem życia ryb w warunkach naturalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 176, poz.1455);
Rozporządzenie MŚ z dnia 4 października 2002 r. w sprawie wymagań jakim powinny odpowiadać morskie wody wewnętrzne i wody przybrzeżne będące środowiskiem życia skorupiaków i mięczaków (Dz. U. z 2002 r. Nr 176, poz. 1454);
Rozporządzenie MŚ z dnia 22 lipca 2009 r. w sprawie klasyfikacji stanu ekologicznego, potencjału ekologicznego i stanu chemicznego jednolitych części wód powierzchniowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 122, poz. 1018).
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 8 kwietnia 2011 r. w sprawie prowadzenia nadzoru nad jakością wody w kąpielisku i miejscu wykorzystywanym do kąpieli (Dz.U. 2011 nr 86 poz. 478)

IV. Podmioty dokonujące obserwacji i oceny

Badania jakości wód powierzchniowych (wody śródlądowe, wody przejściowe i przybrzeżne) w zakresie elementów fizykochemicznych, chemicznych i biologicznych należą do kompetencji wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, zaś państwowa służba hydrologiczno - meteorologiczna wykonuje badania wód powierzchniowych w zakresie elementów hydrologicznych i morfologicznych.

Badania wód powierzchniowych (morze Bałtyckie) dokonywane są przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska.

Badania wód podziemnych przeprowadza Państwowy Instytut Geologiczny oraz Państwowy Instytut Badawczy w skali kraju, a wojewódzkie inspektoraty ochrony środowiska oraz inne jednostki fakultatywnie w skali regionu (za wyjątkiem sieci pomiarowe w obszarach narażonych na zanieczyszczenia pochodzenia rolniczego).

V. Organy zobowiązane do gromadzenia i upowszechniania informacji

Wody powierzchniowe (wody śródlądowe, wody przejściowe i przybrzeżne - wojewódzkie inspektoraty ochrony środowiska i Główny Inspektorat Ochrony Środowiska

Wody powierzchniowe (morze Bałtyckie) - Główny Inspektorat Ochrony Środowiska

Wody podziemne - Główny Inspektorat Ochrony Środowiska i fakultatywnie wojewódzkie inspektoraty ochrony środowiska

VI. Informacja o jakości wód

VI. 1. Dostępne na stronach internetowych

Na stronach Inspekcji Ochrony Środowiska znajdują się informacje zbiorcze o jakości wód:

Dla całego kraju:

na stronie Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska (GIOŚ):

na stronie Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej (IMGW):

wody powierzchniowe – Morze Bałtyckie

Dane zbiorcze dla poszczególnych województw na stronach wojewódzkich inspektoratów ochrony środowiska (WIOŚ).


Wody powierzchniowe - rzeki	Wody powierzchniowe - jeziora

Wody podziemne

Dane zbiorcze za lata wcześniejsze dla terenu całej Polski i dla poszczególnych województw - na stronach GIOŚ i WIOŚ.

Dane dla terenu całej Polski – na stronie Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska

Dane dla poszczególnych województw – na stronach Wojewódzkich Inspektoratów Ochrony Środowiska:


Wody powierzchniowe - rzeki	Wody powierzchniowe - jeziora

Wody podziemne

VI.2. Dostępne na wniosek w placówkach organów zobowiązanych do gromadzenia i udostępniania informacji

Udostępnianiu podlegają wszelkie informacje dotyczące stanu elementów środowiska oraz wzajemnego oddziaływania między tymi elementami znajdujące się w posiadaniu danego organu administracji lub które są dla niego przeznaczone, na zasadach określonych ustawą z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. 2008 nr 199 poz. 1227, z późn. zm.. Zobacz szczegóły…

VII. Dodatkowe źródła informacji o jakości wód

krajowe

zagraniczne

Powrót na początek strony

Wybrane zagadnienia na stronach resortu środowiska

Eko-polityka