Wspieranie Działań Na Poziomie Międzynarodowym

Unia Europejska jest niekwestionowanym liderem działań międzynarodowych na rzecz ochrony środowiska i zachowania zasobów naturalnych. Jednym z celów polityki Unii w dziedzinie środowiska naturalnego jest promowanie na płaszczyźnie międzynarodowej środków zmierzających do rozwiązywania regionalnych lub światowych problemów środowiska naturalnego, w szczególności zwalczania zmian klimatu (art. 191 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE)). Ponadto art. 191 ust 4 TFUE stanowi, że w zakresie swoich odpowiednich kompetencji Unia i Państwa Członkowskie współpracują z państwami trzecimi i kompetentnymi organizacjami międzynarodowymi. Warunki współpracy Unii mogą stanowić przedmiot umów między Unią i zainteresowanymi stronami trzecimi.

    1. Współpraca dwustronna

    2. Współpraca wielostronna

    3. Finansowanie projektów środowiskowych w krajach trzecich.


1. Współpraca dwustronna

Sprawy związane z ochroną środowiska i zrównoważonym rozwojem są ważnym elementem dialogu, jaki Wspólnota prowadzi z krajami trzecimi, zarówno uprzemysłowionymi, jak i rozwijającymi się. Dialog ten może dotyczyć wypracowania wspólnego stanowiska, jakie ma być prezentowane na forum organizacji międzynarodowych (np. w sprawie zmian klimatycznych).

Sprawy środowiskowe są również podejmowane przez Wspólnotę w szerszym kontekście współpracy gospodarczej. Umowy dwustronne zawierane przez Wspólnotę z krajami trzecimi (umowy o partnerstwie i współpracy, umowy o współpracy gospodarczej, umowy stowarzyszeniowe) zawierają przepisy dotyczące współpracy w zakresie środowiska. Cele tej współpracy są najczęściej dostosowane do specyficznych problemów środowiskowych, z jakimi ma do czynienia partner Wspólnoty.


Przykład umowy dwustronnej zawartej z krajem trzecim, zawierającej zobowiązania dotyczące ochrony środowiska

Układ Eurośródziemnomorski ustanawiający stowarzyszenie między Wspólnotą a Algierią

http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2005:265:0002:0228:EN:PDF

Art. 48 ust. 4 Układu przewiduje, że ochrona środowiska i równowaga ekologiczna stanowią zasadniczy element różnych obszarów współpracy gospodarczej. Z kolei zgodnie z art. 52, obowiązkiem Stron jest współpraca w celu zapobiegania pogorszeniu stanu środowiska, kontrola zanieczyszczenia oraz racjonalne korzystanie z zasobów naturalnych w celu zapewnienia zrównoważonego rozwoju oraz ochrony zdrowia ludzi. Współpraca ma obejmować w szczególności:

  • sprawy związane z dezertyfikacją,

  • racjonalne gospodarowanie zasobami wodnymi,

  • zasolenie,

  • wpływ rolnictwa na jakość gleby i wody,

  • odpowiednie korzystanie z energii i transportu,

  • wpływ rozwoju przemysłu na środowisko, a w szczególności bezpieczeństwo zakładów przemysłowych,

  • gospodarowanie odpadami, w szczególności odpadami toksycznymi,

  • zintegrowane zarządzanie obszarami wrażliwymi,

  • kontrola i zapobieganie powstawaniu zanieczyszczeń miejskich, przemysłowych i morskich,

  • korzystanie z narzędzi zaawansowanego zarządzania środowiskiem i monitoringu, w szczególności z informacji o środowisku i systemów statystycznych,

  • pomoc techniczna, w szczególności na rzecz zachowania bioróżnorodności.


2. Współpraca wielostronna


Najważniejszym forum współpracy międzynarodowej, w jakim uczestniczy Unia Europejska jest ONZ. Komisja Europejska aktywnie uczestniczy w pracach Komitetu Środowiskowego ONZ, powołanego w 1972 r. w celu koordynowania działań ONZ w zakresie ochrony środowiska i stałego monitorowania stanu środowiska na świecie. Komisja Europejska jest także pełnoprawnym uczestnikiem prac OECD, mającym te same prawa i obowiązki co kraje członkowskie, z wyjątkiem prawa głosu. Przedstawiciele Komisji uczestniczą w pracach Komitetu Polityki Środowiskowej OECD, którego celem jest przygotowanie części dotyczącej spraw środowiskowych programu prac OECD. Unia Europejska bierze udział w pracach G8, choć nie przysługuje jej odrębne miejsce. UE jest reprezentowana przez przewodniczącego Komisji Europejskiej oraz przez szefa państwa sprawującego Prezydencję Rady UE.

Unia Europejska aktywnie uczestniczy w przygotowaniu, negocjowaniu oraz wdrażaniu wielostronnych umów międzynarodowych dotyczących ochrony środowiska. Jest także stroną wielu takich umów.

Na poniższej stronie znajdują się szczegółowe informacje na temat wszystkich umów międzynarodowych dotyczących ochrony środowiska, których stroną lub sygnatariuszem jest Wspólnota Europejska.

http://ec.europa.eu/environment/international_issues/pdf/agreements_en.pdf


3. Finansowanie projektów środowiskowych w krajach trzecich.


Unia Europejska promuje cele ochrony środowiska oraz zachowania zasobów naturalnych poprzez instrumenty finansowe, dostępne dla krajów trzecich. W 2006 przyjęto nowe ramy prawne pozwalające na finansowanie działań podejmowanych w ramach polityki współpracy na rzecz rozwoju: rozporządzenie (WE) nr 1905/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. ustanawiające instrument finansowania współpracy na rzecz rozwoju .

http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2006:378:0041:00 71:PL:PDF

Przepisy tego rozporządzenia ustanawiają zasady tworzenia programów tematycznych, w tym programu na rzecz ochrony środowiska oraz zrównoważonego gospodarowania zasobami naturalnymi. Jako priorytetowe uznaje się m. in.: działania dotyczące problemów zakresie zwalczania zmian klimatu, różnorodności biologicznej, procesu pustynnienia, lasów, degradacji gleby, rybołówstwa i zasobów morskich, zgodności z normami ochrony środowiska, należytego gospodarowania substancjami chemicznymi i odpadami, zapobiegania zanieczyszczeniu powietrza, zrównoważonej produkcji i konsumpcji oraz migracji związanej ze środowiskiem, działania na rzecz propagowania właściwego gospodarowania lasami i walki z nielegalnym wyrębem, działania na rzecz zwiększenia efektywnego wykorzystania energii oraz zastąpienia szczególnie szkodliwych źródeł energii przez inne mniej szkodliwe.