Podejmowanie Decyzji Dotyczących Ochrony Środowiska w UE

  1. Instytucje biorące udział w podejmowaniu decyzji

  2. Proces decyzyjny w zwykłej procedurze prawodawczej

1. Instytucje biorące udział w podejmowaniu decyzji

W procesie decyzyjnym dotyczącym prawa ochrony środowiska na poziomie Unii Europejskiej biorą udział trzy instytucje (trójkąt instytucjonalny): Komisja Europejska, Parlament Europejski oraz Rada Unii Europejskiej.

Komisja Europejska ma najsilniejszy wpływ na kształtowanie prawa i polityki UE w dziedzinie ochrony środowiska. Wynika to z:

  • monopolu na inicjowanie procedur ustawodawczych (wybór materii, rodzaju aktu prawnego oraz opracowanie projektu),

  • szerokiego spojrzenia na sprawy wspólnotowe z uwzględnieniem oddziaływania na siebie poszczególnych polityk,

  • dostępności wiedzy oraz zasobów ludzkich,

  • możliwość włączenia zainteresowanych podmiotów, takich jak państwa członkowskie, organizacje ekologiczne, organizacje branżowe, w dyskusję nad projektowanymi regulacjami.

http://europa.eu/institutions/inst/comm/index_pl.htm

Parlamentowi Europejskiemu w dziedzinie ochrony środowiska zostały przypisane szerokie kompetencje, wynikające głownie z procedury współdecydowania. Procedura ta w procesie legislacyjnym stawia Parlament Europejski na równi z Radą, zobowiązuje te dwa organy do wspólnego działania.

Dzięki procedurze współdecydowania wiele poprawek wnoszonych przez Parlament znajduje odbicie w prawie wspólnotowym, a żaden tekst nie może zostać przyjęty bez formalnej zgody Parlamentu Europejskiego oraz Rady Unii Europejskiej. Procedura współdecydowania jest obecnie jednym z najważniejszych uprawnień Parlamentu Europejskiego zaraz za uprawnieniami budżetowymi i kontrolnymi.

http://europa.eu/institutions/inst/parliament/index_pl.htm

Rada jest to instytucja międzyrządowa, w skład której, w zależności od rozpatrywanych spraw, wchodzą bądź ministrowie spraw zagranicznych każdego z państw członkowskich - wówczas tworzą oni tzw. Radę Ogólną, bądź ministrowie innych resortu - w ramach Rad Branżowych. Rada podejmuje ostateczną decyzję o przyjęciu danego aktu prawnego.

http://europa.eu/institutions/inst/council/index_pl.htm

2. Proces decyzyjny w zwykłej procedurze prawodawczej (dawnej procedurze współdecydowania)


 

W zwykłej procedurze prawodawczej rola Parlamentu nie ogranicza się jedynie do wydawania opinii. W przypadku gdy Rada i Parlament nie dojdą do porozumienia, projekt aktu prawnego nie może zostać przyjęty.

Jeśli Parlament żąda wprowadzenia poprawek, Komisja jest zobowiązania do rozważenia wszystkich proponowanych zmian. Jeśli Komisja przyjmie którąkolwiek z nich, wysyła do Rady zmieniony wniosek legislacyjny.

Procedura przewiduje dwa czytania projektu w każdej instytucji. Jeśli w toku tych dwóch czytań udaje się osiągnąć porozumienie, dany akt prawny może zostać przyjęty. W przeciwnym razie trafia on pod obrady komitetu pojednawczego, składającego się z jednakowej liczby przedstawicieli Parlamentu i Rady. Gdy komitet osiągnie porozumienie, uzgodniony tekst trafia ponownie do Parlamentu i do Rady w celu jego ostatecznego przyjęcia w formie aktu prawnego. Postępowanie pojednawcze jest jednak coraz rzadziej stosowane, ponieważ instytucje dążą do kompromisu.

W sprawach dotyczących ochrony środowiska:

- w ramach KE – organu inicjującego, projekt opracowuje Dyrekcja Generalna ds. Środowiska, a następnie przyjmuje go Kolegium Komisarzy jako Komisja Europejska;

- w ramach PE – organu prawodawczego, sprawozdanie na temat projektu oraz ewentualne zmiany przygotowuje Komisja Ochrony Środowiska, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności;

- w ramach Rady – organu prawodawczego, decyzje podejmuje zazwyczaj Rada ds. Środowiska.

Ważnym organem w procesie stanowienia prawa dotyczącego ochrony środowiska jest Europejska Agencja Środowiska, która dostarcza instytucjom niezbędne informacje na temat stanu przyrody.

http://europa.eu/institutions/inst/comm/index_pl.htm

Procedura komitologii

Procedura komitologii ma szerokie zastosowanie w sprawach związanych z ochroną środowiska w UE. Zgodnie z nią, pewne akty prawne i akty wykonawcze, do wydania których upoważnia inny akt prawa wtórnego (zwany w tym wypadku ,,podstawowym’’), przyjmowane są przez Komisję Europejską we współpracy z różnego rodzaju komitetami. Decyzja 1999/468/WE przewiduje cztery rodzaje procedur: doradczą, zarządczą, regulacyjną i ochronną.

W ochronie środowiska najczęściej stosowana jest procedura regulacyjna. Komitety regulacyjne składają się z przedstawicieli państw członkowskich, a ich obradom przewodniczy przedstawiciel Komisji. Zasadniczym zadaniem komitetu regulacyjnego jest przedstawienie opinii na temat przedłożonego projektu aktu prawnego.

Od 2006 r., na mocy decyzji 2006/512/WE wprowadzono nowy rodzaj procedury regulacyjnej: procedurę regulacyjną połączoną z kontrolą. Umożliwia ona Parlamentowi Europejskiemu wyrażenie sprzeciwu wobec przyjęcia projektowanych środków, jeżeli wskaże on, że wykraczają one poza uprawnienia wykonawcze przewidziane w akcie podstawowym lub że nie odpowiadają celowi lub treści aktu podstawowego, lub że naruszają zasadę pomocniczości lub zasadę proporcjonalności.

Od 1 grudnia 2009 r., a więc od dnia wejścia w życie Traktatu z Lizbony, procedura regulacyjna w prawodawstwie dotyczącym środowiska podlega zasadom określonym w art. 290 i 291 TFUE. Komisja może przyjmować w tej procedurze akty delegowane lub akty wykonawcze.