Zasoby wodne

Autor: Wanda Bielakowska

 

Wprowadzenie    kwadrat_fiol    Zasoby wodne      kwadrat_fiol    Retencjonowanie wód - mała retencja wodna   kwadrat_fiol    Regulacje prawne ochrony wód    kwadrat_fiol    Zasady ochrony wód    kwadrat_fiol    Sposoby korzystania z wód    kwadrat_fiol    Zarządzanie zasobami wodnymi    kwadrat_fiol    Planowanie w gospodarowaniu wodami     kwadrat_fiol    Naruszenia przy korzystaniu z wód    kwadrat_fiol    Zarządzanie jakością wody w kąpieliskach

 

Całkowite zasoby wód płynących Polski w latach przeciętnych wynoszą 62 mld m3/rok, z czego zasoby własne to 54,3 mld m3/rok (87%). Odpowiada to odpływowi jednostkowemu 5,0 l/(s km2), przy średniej europejskiej 9,5 l/(s km2). Problemem wodnym Polski jest szczupłość zasobów wodnych. Charakterystyczna jest też duża zmienność czasowa wartości średnich rocznych jak i rozkładu wielkości zasobów w poszczególnych latach. Obrazowo charakteryzuje ten stan ilość wody przypadająca na mieszkańca: w latach „mokrych" jest to blisko 2700 m3 wody na rok, a w „suchych" mniej niż 1100 m3. Średnioroczna ilość wody przypadająca na jednego mieszkańca Polski to 1660 m3 i jest trzykrotnie mniejsza niż średnioroczna w Europie, wynosząca 4560 m3.

Dorzecze Wisły (183,2 tys. km2): dostępne zasoby dyspozycyjne i perspektywiczne wód podziemnych wynoszą ok. 20,4 mln. m3/dobę (ok. 7,4 km3/rok), co daje średnią wartość zasobów możliwych do zagospodarowania równą 111,3 m3/d km2.

Dorzecze Odry (118 tys. km2): dostępne zasoby dyspozycyjne i perspektywiczne wód podziemnych wynoszą ok. 15,7 mln m3/dobę (5,6 km3/rok), co daje średnią wartość zasobów możliwych do zagospodarowania równą 129,9 m3/d km2.

Polska jest krajem o mocno rozwiniętym systemie rzecznym, posiada około 10 tysięcy jezior i zbiorników (o pow. powyżej 1 ha), a tereny podmokłe, mokradła i torfowiska zajmują znaczące powierzchnie. Mokradła naturalne i przeobrażone zajmują 43 tys. km2 z czego na torfowiska przypada 12 tys. Około 30% powierzchni siedlisk hydrogenicznych zajmują ekstensywnie użytkowane łąki, charakteryzujące się dużą różnorodnością biologiczną. Torfowisk w Polsce jest ponad 49 000 ha, a zdecydowana ich większość występuje w północnej części kraju. 90% to torfowiska niskie, 6 % - torfowiska wysokie, resztę tworzą formy przejściowe.

Znaczący wpływ na stan zasobów wodnych wywiera rolnictwo i związane z nim systemy melioracyjne. Systemy te z jednej strony umożliwiły intensyfikację rolnictwa, ale poprzez regulację stosunków wodnych pracami melioracyjnymi o charakterze odwadniającym, spowodowały niekorzystne zmiany w środowisku przyrodniczym. Jednym z celów zarządzania zasobami wodnymi jest zmniejszanie deficytów wody i łagodzenie skutków suszy, poprzez zapewnienie właściwych form, zasad i warunków korzystania z wód, poprawę jakości wody i wskazanie programów działań niezbędnych do realizacji na obszarze dorzecza, regionu wodnego i zlewni. Jedną z istotnych form zmniejszenia deficytów wody zwłaszcza na obszarach rolnych i leśnych jest mała retencja wodna. Działania z jej zakresu mogą też przyczynić się do łagodzenia skutków wezbrań w obrębie małych zlewni rzecznych.