Strona główna - Ogrody zoologiczne

Ogrody Zoologiczne

Lokalizacja ogrodów zoologicznych na mapie Polski

Maria Miładowska - CIOŚ

Pierwsze ogrody zoologiczne zaczęły powstawać już w czasach starożytnych. Królowie oraz ludzie zamożni i wpływowi urządzali w swoich posiadłościach ogrody roślinne i zwierzęce, które stanowiły rozrywkę, punkt honoru oraz obiekt ich dumy.
Informacja o pierwszym zwierzyńcu założonym przez cesarza Chińskiego Wu-Wanga pochodzi z 1150 roku p.n. e. Celem tego zwierzyńca było zapoznanie publiczności z ciekawymi okazami fauny świata.
W latach 2000 p.n.e. znane już były ogrody zoologiczne w Chinach, Egipcie, Asyrii. Wyprawy krzyżowe w XI - XIII wieku, a także odkrycie Ameryki w 1492 roku oraz cała epoka wielkich odkryć geograficznych przyczyniły się do wielkiego postępu w rozwoju europejskich ogrodów zoologicznych.
Pierwszym ogrodem zoologicznym o charakterze edukacyjnym dostępnym dla ogółu publiczności był paryski ogród (Jardin des Plantes), którego olbrzymi sukces przyczynił się do zapoczątkowania tworzenia innych ogrodów zoologicznych w dużych miastach.

Wiek XIX to okres powstawania dużej ilości ogrodów zoologicznych powstających masowo między innymi na fali badań Darwina w wyniku pełnego zrozumienia istnienia tego rodzaju placówek. Powstające wówczas ogrody nie miały takiego charakteru jak współczesne. Były to ogrody zoologiczne menażeryjne. Zwierzęta trzymano w ciasnych małych klatkach co przyczyniło się w dłuższym okresie do wyginięcia co cenniejszych okazów, a w związku z czym upadku wielu ogrodów zoologicznych.
W Polsce pierwszy zwierzyniec w Wilanowie, posiadał król Jan III Sobieski, bogaty zarówno w okazy krajowe jak i zagraniczne m.in. kazuary.

W miarę postępu cywilizacyjnego oraz wzrostu świadomości z zakresu ochrony przyrody ogrody zoologiczne powoli zaczęły zmieniać swój wizerunek. Przeszły one ewolucję zarówno w zakresie aranżacji przestrzeni jak i hodowli zwierząt w warunkach możliwie zbliżonych do naturalnych. Dzisiejsze ogrody zoologiczne spełniają wiele funkcji zgodnie z wytycznymi WAZA (Word Association of Zoos and Aquaria). Funkcje te to między innymi hodowla, poszerzanie wiedzy naukowej o zwierzętach, działalność edukacyjna zwrócona w kierunku najmłodszych oraz ochrona gatunkowa. Wiele ze współczesnych ogrodów zoologicznych zajmuje się też działalnością popularyzatorską i wydawniczą (biuletyny, miesięczniki).
Dzięki istnieniu ogrodów zoologicznych udało się uratować wiele gatunków zwierząt a wśród nich: żubry, dzikiego konia Przewalskiego, chińskiego jelenia milu, hawajską gęś nene, antylopę onyks oraz małpę marmozetę lwią.