Strona główna - Bioodpady

Bioodpady jako nowa grupa odpadów
nowa dyrektywa w sprawie odpadów⁽²⁾ oraz Zielona Księga w sprawie gospodarowania bioodpadami w Unii Europejskiej⁽⁴⁾

Justyna Kuźniar
Ministerstwo Środowiska
Departament Gospodarki Odpadami

Odpady ulegające biodegradacji stanowią ponad połowę ilości odpadów wytwarzanych w gospodarstwach domowych, a także wytwarzane są w ramach prowadzonej działalności usługowej, produkcyjnej oraz przetwórczej.

Zgodnie z art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach (Dz. U. z 2007r. Nr 39, poz. 251, z późn. zm.), za odpady ulegające biodegradacji uznaje się wszelkie odpady, które podlegają rozkładowi tlenowemu lub beztlenowemu przy udziale mikroorganizmów. Specyficzną grupą, wśród odpadów ulegających biodegradacji, która otrzymała odrębną definicję w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008r. w sprawie odpadów oraz uchylającej niektóre dyrektywy (Dz. U. L 312 z 22.11.2008r., str. 3) (tzw. nowa dyrektywa ramowa), są bioodpady, które oznaczają ulegające biodegradacji odpady ogrodowe i parkowe, odpady spożywcze i kuchenne z gospodarstw domowych, restauracji, placówek zbiorowego żywienia i handlu detalicznego i porównywalne odpady z zakładów przetwórstwa spożywczego. Bioodpady⁽⁴⁾ nie obejmują natomiast odpadów rolniczych, odchodów, osadów ściekowych, odpadów z leśnictwa. Nie obejmują również takich odpadów ulegających biodegradacji jak włókna naturalne, papier czy tektura oraz tych produktów ubocznych produkcji żywności, które nigdy nie stają się odpadami.

Znaczne ilości bioodpadów⁽⁴⁾ - mieszczących się w zakresie definicji podanej w nowej dyrektywie ramowej - powstają w wyniku produkcji żywności i jej konsumpcji przez społeczeństwo. Szacuje się, że całkowita ilość bioodpadów wytwarzanych rocznie w Unii Europejskiej wynosi od 76,5 do 102 mln Mg odpadów spożywczych i ogrodowych zawartych w zmieszanych odpadach komunalnych stałych oraz do 37 mln Mg odpadów pochodzących z sektora produkcji napojów i żywności. Bioodpady są odpadami gnijącymi i przeważnie mokrymi. Można wyróżnić dwa główne strumienie tych odpadów⁽⁴⁾:

Dla bioodpadów określonych w art. 22 nowej dyrektywy ramowej⁽²⁾ wymaga od państw członkowskich Unii Europejskiej stosowania instrumentów motywujących do:

ich selektywnego zbierania z myślą o kompostowaniu i uzyskiwaniu z nich sfermentowanej biomasy;
przetwarzania w sposób, który zapewnia wysoki poziom ochrony środowiska;
stosowania bezpiecznych dla środowiska materiałów wyprodukowanych z tych odpadów.

Dla wywiązania się z powyższych obowiązków, w w/w dyrektywie ustanowiono szereg instrumentów umożliwiających kształtowanie odpowiednich systemów gospodarki bioodpadami zarówno przez państwa członkowskie, jak i przez Komisję Europejską. Do instrumentów tych należą:

hierarchia postępowania z odpadami;
programy zapobiegania powstawaniu odpadów,
plany gospodarki odpadami,
możliwość uchylenia statusu odpadu;
możliwość ustalenia minimalnych wymogów gospodarowania bioodpadami i kryteriów jakościowych dla kompostu i odpadu przefermentowanego pochodzących z bioodpadów;
cele ilościowe w zakresie ponownego wykorzystania odpadów oraz ich recyklingu.

System gospodarki bioodpadami przede wszystkim, powinien opierać się na zapobieganiu i minimalizacji ich wytwarzania. w dalszej kolejności bioodpady powinny zostać powtórnie wykorzystane, poddane recyklingowi lub innym metodom odzysku np. odzysk energii, na samym zaś końcu procesom unieszkodliwiania. Hierarchia postępowania z odpadami (wyk. 1) ustanowiona w art. 4 dyrektywy⁽²⁾, powinna mieć zastosowania jako kolejność priorytetów w przepisach prawa i polityce dotyczących zarówno zapobiegania powstawaniu bioodpadów jak i ich gospodarowania.

Wykres 1. Hierarchia postępowania z odpadami.

Państwa członkowskie stosując hierarchię postępowania mogą podejmować środki sprzyjające rozwiązaniom dającym najlepszy dla środowiska wynik całkowity. Może to oznaczać, dla niektórych strumieni odpadów, w tym bioodpadów, odstąpienie od tej hierarchii, jeżeli jest to uzasadnione zastosowaniem metodologii myślenia o cyklu życia odpadów. Przy pomocy tej analizy możliwe jest ustalenie, jaki sposób potraktowania bioodpadów jest najbardziej korzystny dla środowiska przy uwzględnieniu ich całego cyklu życia, czyli od momentu powstania do przetworzenia włącznie.

Zgodnie z art. 6 dyrektywy ramowej⁽²⁾ określone rodzaje odpadów przestają być odpadami - utrata statusu odpadu - gdy zostały poddane procesowi odzysku, w tym recyklingu i spełniają ścisłe kryteria opracowane zgodnie z następującymi warunkami:

dana substancja lub przedmiot jest powszechnie stosowana do konkretnych celów;
istnieje rynek takich substancji lub przedmiotów, bądź popyt na nie;
dana substancja lub przedmiot spełniają wymagania techniczne dla konkretnych celów oraz wymagania obowiązujących przepisów i norm mających zastosowanie do produktów;
zastosowanie danej substancji lub przedmiotu nie prowadzi do ogólnych niekorzystnych skutków dla środowiska lub zdrowia ludzkiego.

W przypadku gdy nie ustalono takich kryteriów w odniesieniu do danego odpadu oraz produktów jego przetwarzania na poziomie wspólnotowym, dyrektywa⁽²⁾ daje państwom członkowskim możliwość decydowania odrębnie w każdym przypadku, czy dany odpad przestał być odpadem, z uwzględnieniem odnośnego orzecznictwa. Przepis ten ma również zastosowanie do bioodpadów. Oznacza to, że państwa członkowskie mogą samodzielnie decydować kiedy bioodpady przestają być odpadami poprzez ustalenie odpowiednich kryteriów.

W motywie 22 preambuły dyrektywy⁽²⁾ wskazany został kompost, jako materiał, który w pierwszej kolejności powinien zostać rozpatrzony do wyłączenia go spod zakresu regulacji dotyczących gospodarki odpadami. w związku z czym państwa członkowskie na szczeblu krajowym, mogą w drodze decyzji określić warunki dla uznawania kompostu lub innych produktów pochodzących z przetwarzania odpadów za wyroby. w celu ustalenia końca statusu odpadu, wystarczy przeprowadzenie nawet tak prostej czynności jak skontrolowanie bioodpadów w zakresie potwierdzenia, że spełniają kryteria zniesienia statusu odpadu.

Dyrektywa⁽²⁾ wprowadza cele odnośnie ponownego wykorzystania i recyklingu przynajmniej w odniesieniu do papieru, metalu, tworzyw sztucznych i szkła. Bioodpady nie zostały ujęte w grupie tych odpadów, w stosunku do których wymagane jest prowadzenie osiągnięcia odpowiednich poziomów ponownego wykorzystania i recyklingu, jednakże nowy akt dopuszcza możliwość uwzględnienia przez państwa członkowskie także innych rodzajów odpadów, w odniesieniu do których będą promować wysokiej jakości recykling. Jak wskazano w art. 11 ust. 1 w/w dyrektywy, wszędzie tam gdzie jest to stosowne i możliwe z technicznego, środowiskowego i gospodarczego punktu widzenia, kraje mają możliwość przyjęcia systemów selektywnego zbierania, tak aby spełnić niezbędne normy jakości dla właściwych sektorów recyklingu. Ponadto wezwano Komisję Europejską do dokonania analizy środków podejmowanych przez państwa członkowskie służących realizacji wspomnianych celów.

Art. 29⁽²⁾ wymaga, by państwa członkowskie opracowały programy zapobiegania powstawaniu odpadów ustalające cele i środki zapobiegawcze oraz plany gospodarki odpadami, które to muszą zawierać analizę bieżącej sytuacji w zakresie gospodarowania odpadami, w tym bioodpadami oraz obejmować informacje na temat obowiązujących dotychczas oraz oceny potrzeby tworzenia nowych systemów zbierania odpadów, ogólnej polityki w sprawie gospodarowania odpadami, w tym konkretne problemy ich gospodarowania.

W dyrektywie 2008/98/WE w sprawie odpadów oraz uchylającej niektóre dyrektywy⁽²⁾, zobowiązano Komisję Europejską do oceny gospodarowania bioodpadami, w celu przedłożenia wniosków i propozycji, o ile będzie to wskazane - co zostało zapisane art. 22 dyrektywy. w ramach tych ocen powinny zostać zbadane możliwości ustalenia minimalnych wymogów gospodarowania bioodpadami i kryteriów jakościowych dla kompostu i odpadu przefermentowanego pochodzących z bioodpadów, tak aby zagwarantować wysoki poziom ochrony zdrowia ludzkiego i środowiska.

W grudniu 2008r. Komisja Europejska przedstawiła dokument pozalegislacyjny pt.: "Zielona Księga w sprawie gospodarowania bioodpadami w Unii Europejskiej"⁽⁴⁾. Dokument ten zawiera informacje na temat obecnych działań oraz badań prowadzonych w zakresie gospodarki bioodpadami, przyjmując za główny cel poszukiwanie nowych rozwiązań dla rozwoju i doskonalenia gospodarki tego rodzaju odpadami.

Wzrost gospodarczy⁽⁴⁾ w Unii Europejskiej nadal wiąże się z rosnącą ilością bioodpadów, co powoduje niepotrzebne straty zasobów i energii, niekorzystnie wpływające na środowisko, zdrowie i jakość życia ludzi. Jednym ze strategicznych celów UE jest ograniczenie tych niekorzystnych skutków do minimum.

Gospodarowanie bioodpadami⁽⁴⁾ podlega dzisiaj bardzo zróżnicowanym działaniom w poszczególnych państwach członkowskich - od bardzo ograniczonych działań po rozbudowane i sprawnie działające systemy ich zagospodarowania. w krajach UE można wyróżnić trzy zasadnicze podejścia:

biologiczne przetwarzanie;
termiczne przetwarzanie;
unieszkodliwianie poprzez składowanie.

W przypadku gospodarowania bioodpadami, które są kierowane do dalszej obróbki, trudno wskazać jedną metodę ich przetwarzania, najlepszą z punktu widzenia ochrony środowiska. Ekologiczność różnych metod dostępnych w odniesieniu do gospodarowania tymi odpadami zależy od szeregu lokalnych czynników - między innymi od systemów zbierania odpadów, składu i jakości odpadów, warunków klimatycznych oraz potencjalnych możliwości wykorzystania różnych produktów pochodzących z bioodpadów takich jak energia elektryczna, energia cieplna lub kompost.

Całkowitą potencjalną ilość bioodpadów⁽⁴⁾ gromadzonych w ramach selektywnego zbierania szacuje się na maksymalnie 150 kilogramów na mieszkańca rocznie, uwzględniając w tym odpady kuchenne i ogrodowe z gospodarstw domowych, odpady parkowe i ogrodowe z terenów państwowych oraz odpady z przemysłu spożywczego19 (80 mln Mg w państwach EU-27). Obecnie ok. 30% tej potencjalnej ilości (24 mln Mg) objęte jest selektywnym zbieraniem i biologicznym przetwarzaniem odpadów. Całkowita produkcja kompostu wyniosła w 2005r. 13,2 mln Mg. Większość tej ilości wyprodukowano z bioodpadów (4,8 mln Mg) oraz odpadów zielonych (5,7 mln Mg). Potencjalną wielkość produkcji kompostu z bioodpadów i odpadów zielonych szacuje się na od 35 do 40 mln Mg.

Zielona Księga w sprawie gospodarowania bioodpadami w Unii Europejskiej wskazuje na konieczność przeprowadzenia debaty w celu wymiany doświadczeń oraz poszukiwania nowych rozwiązań w zakresie gospodarki bioodpadami, które przyniosą korzyści ekonomiczne, społeczne oraz środowiskowe. Porusza m.in. następujące zagadnienia dotyczące bioodpadów:

Lepsze zapobieganie powstawaniu odpadów
Zapobieganie i minimalizacja powstawania bioodpadów stanowi jedno z największych wyzwań, ponieważ związane jest to z kwestią zmiany sposobu działania w codziennym życiu. Nie wystarczy jedynie przyjęcie obowiązków prawnych, planów i strategii w gospodarce tego typu odpadami. Ważne jest, aby zacząć proces od zmiany sposobu kupowania, konsumowania i wyrzucania. Bardzo ważna jest edukacja ekologiczna w tym kierunku. Na mocy nowej dyrektyw ramowej⁽²⁾ państwa członkowskie muszą opracować programy zapobiegania powstawaniu odpadów, które uwzględniać będą również odpady ulegające biodegradacji a w tym bioodpady.
Ograniczanie składowania bioodpadów
Człowiek w wyniku swej działalności oraz konsumpcji przyczynia się do powstawania ogromnej ilości odpadów, w tym bioodpadów. Składowanie odpadów jest najstarszą metodą ich unieszkodliwiania, jednakże zgodnie z hierarchią postępowania jest to najmniej korzystne rozwiązanie, ponieważ stanowi poważne zagrożenie dla środowiska i prowadzi m.in. do:
- przenikania szkodliwych substancji w postaci wód odciekowych do środowiska;
- wzrostu zagrożenia epidemiologicznego ze względu na możliwość występowania w deponowanych odpadach wielu chorobotwórczych bakterii, grzybów i innych patogenów oraz ze względu na procesy gnilne i fermentacyjne jakim te podlegają;
- powstawania substancji odorogennych, których nieprzyjemna woń może być odczuwalna nawet do kilku kilometrów od granicy wysypiska;
- powstawania gazu cieplarnianego - metanu;
- wzrostu ilości ptaków, gryzoni i owadów dla których bioodpady o stanowią źródło pożywienia.

W dyrektywie Rady 1999/31/WE z dnia 26 kwietnia 1991r. w sprawie składowania odpadów (Dz. u UE 182 z 16.7.1999r., str. 1) zobowiązano państwa członkowskie Unii Europejskiej do opracowania krajowych strategii ograniczania składowania komunalnych odpadów ulegających biodegradacji. Dokument powinien wskazywać rozwiązania wspierające recykling odpadów ulegających biodegradacji, ich kompostowanie, produkcję biogazu, a także odzysk energii. Przyjęte cele wskazały na konieczność zapewnienia, że:

nie później niż pięć lat po dacie transpozycji, czyli do dnia 16 lipca 2006r., odpady komunalne ulegające biodegradacji kierowane na składowiska muszą zostać zredukowane do 75 % całkowitej masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji wytworzonych w 1995r. lub w ostatnim roku przed 1995, dla którego dostępne są standardowe dane Eurostat;
nie później niż w osiem lat po dacie transpozycji, czyli do dnia 16 lipca 2009r. komunalne odpady ulegające biodegradacji kierowane na składowiska muszą zostać zredukowane do 50 % całkowitej masy komunalnych odpadów ulegających biodegradacji wytworzonych w 1995r. lub w ostatnim roku przed 1995r., dla którego dostępne są standardowe dane Eurostat;
nie później niż 15 lat po dacie transpozycji, czyli do dnia 16 lipca 2016r. komunalne odpady ulegające biodegradacji kierowane na składowiska muszą zostać zredukowane do 35 % całkowitej masy komunalnych odpadów ulegających biodegradacji wytworzonych w 1995r. lub w ostatnim roku przed 1995r., dla którego dostępne są standardowe dane Eurostat.

Od wskazanych terminów została wprowadzona 4-letnia derogacja dla państw członkowskich, które, zgodnie z danymi Eurostatu, w 1995r. lub w ostatnim roku przed 1995r. umieściły na składowisku więcej niż 80 % swych odpadów komunalnych ⁽¹⁾. Polska transponowała powyższe cele dyrektywy w drodze przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach⁽⁷⁾, jednocześnie korzystając z derogacji, przesunęła terminy osiągnięcia odpowiednich poziomów o 4 lata. Zgodnie z przepisem art. 16a ustawy o odpadach⁽⁷⁾ składowanych może być:

do dnia 31 grudnia 2010r. - nie więcej niż 75% wagowo całkowitej masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji;
do dnia 31 grudnia 2013r. - nie więcej niż 50% wagowo całkowitej masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji;
do dnia 31 grudnia 2020r. - nie więcej niż 35% wagowo całkowitej masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji - w stosunku do masy tych odpadów wytworzonych w 1995r.

Głównym zamysłem ustanowienia tych celów ilościowych i środków, służących ich osiąganiu, jest redukcja i zapobieganie negatywnym dla środowiska skutkom składowania odpadów w trakcie całego cyklu istnienia składowiska, w szczególności zanieczyszczeniu wód powierzchniowych, wód gruntowych, gleby i powietrza, a także zmniejszenia w jak największym stopniu wszelkiego ryzyka dla zdrowia ludzkiego.

Dyrektywa(1) zobowiązała również państwa członkowskie do przyjęcia takich środków, które zapewnią zredukowanie wytwarzania metanu na składowiskach odpadów, co wpłynie pozytywnie między innymi na zmniejszenie globalnego ocieplenia.

Zalecane sposoby przetwarzania odpadów:

Biologiczne metody przetwarzania bioodpadów

Najbardziej powszechną metodą biologicznego przetwarzania bioodpadów jest ich kompostowanie - zaliczane do recyklingu organicznego⁽⁷⁾ - rozumiane jako obróbka tlenowa odpadów, które ulegają rozkładowi biologicznemu przy wykorzystaniu mikroorganizmów.

Bioodpady stanowią duże, co roku odnawialne zasoby, które mogą być wielostronnie użytkowane. Ich kompostowanie uważane jest za najlepszy sposób zagospodarowania, ponieważ w ten sposób można uzyskać kompost niezbędny do zachowania lub przywracania żyzności gleby. Właściwie wytworzony kompost jest dobrej jakości, zasobny w substancje organiczną i składniki pokarmowe. Jego stosowanie uznaje się za jedno z najlepszych źródeł materii organicznej, będącej źródłem humusu w glebach. Zaznaczyć należy, że kompostowanie odpadów jest procesem recyklingu organicznego tylko wtedy, gdy otrzymany w takim procesie produkt spełnia odpowiednie kryteria zawarte w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2008r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o nawozach i nawożeniu (Dz. U. Nr 119, poz. 765). Otrzymany w procesie kompostowania produkt nie spełniający wspomnianych kryteriów⁽⁶⁾, klasyfikowany jest jako odpad o kodzie 19 05 03 - kompost nie odpowiadający wymaganiom (nie nadający się do wykorzystania), zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. Nr 112, poz. 1206)

Wyprodukowanie kompostów lub fermentatów z bioodpadów, które spełnią wymagania dla nawozów organicznych, możliwe jest zasadniczo tylko z odpadów zbieranych selektywnie. Bioodpady wyselekcjonowane ze zmieszanych odpadów komunalnych mogą być zanieczyszczone substancjami niebezpiecznymi, metalami ciężkimi, dlatego bardzo trudne, a w zasadzie nie jest możliwe, uzyskanie nawozów organicznych ze zmieszanych odpadów⁽³⁾.

Ponadto bioodpady mogą być kompostowane w gospodarstwach domowych co ze względów ochrony środowiska jest korzystną metodą postępowania nie tylko z bioodpadami, ale również z innymi odpadami ulegającymi biodegradacji. Kompostowanie przydomowe jest prostą i tanią metodą zmniejszania ilości bioodpadów, w szczególności tych zebranych selektywnie. Pozwala uniknąć wysokich kosztów związanych z transportem odpadów oraz daje możliwość kontroli materiału wykorzystywanego do kompostowania. Bardzo dużą część naszych codziennych odpadów stanowią odpady kuchenne i ogrodowe, tj. resztki pożywienia, skoszona trawa, gałęzie drzew itp. czyli bioodpady. Kompostowanie tych odpadów w ogródkach przydomowych oraz na terenie ogródków działkowych jest znakomitą metodą ich zagospodarowywania.

Drugą powszechną biologiczną metodą przetwarzania bioodpadów jest fermentacja metanowa, czyli beztlenowy proces mikrobiologiczny, w wyniku którego na skutek przekształcenia substancji organicznej otrzymujemy metan i dwutlenek węgla⁽³⁾. w procesie fermentacji otrzymuje się również odpad przefermentowany, który, nie spełniając wymogów⁽⁶⁾ dla nawozów organicznych, klasyfikowany jest jako 19 06 04 - przefermentowane odpady z beztlenowego rozkładu odpadów komunalnych zgodnie z katalogiem odpadów⁽⁵⁾. Nie oznacza to, że powinien być on skierowany na składowisko odpadów, bowiem może zostać poddany kompostowaniu celem poprawy jego jakości.
Odzysk energii
Biogaz otrzymany z wyniku fermentacji bioodpadów pozwala w znacznym stopniu ograniczyć emisję gazów cieplarnianych, stosując go jako biopaliwo w transporcie lub bezpośrednio wprowadzać do sieci dystrybucji gazu. Stosowanie biogazu jako biopaliwa mogłoby znacznie ograniczyć emisję gazów cieplarnianych do atmosfery, co stanowi o jego przewadze nad innymi paliwami transportowymi. Dzięki możliwości odzyskania energii z biogazu połączonej z możliwością ulepszania gleby przez kompostowanie odpadu przefermentowanego, fermentacja beztlenowa w wielu przypadkach stanowi korzystną metodę przetwarzania z ekologicznego i ekonomicznego punktu widzenia⁽⁴⁾. Produkcja biogazu z bioodpadów powoduje zatem nie tylko ograniczenie ich składowania, ale daje również możliwość zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych do atmosfery.

Również prowadzenie procesów spalania pozwala na odzysk energii. Bioodpady⁽⁴⁾ spalane są przeważnie jako część zmieszanych odpadów komunalnych w spalarniach odpadów. Spalanie jest stosowane w odniesieniu do 47% odpadów w Szwecji i do 55% odpadów w Danii. w obydwu tych krajach spalanie odpadów, których nie zebrano osobno, dokonuje się zazwyczaj poprzez kogenerację energii elektrycznej i cieplnej wraz z kondensacją spalin, co umożliwia uzyskanie wysokiej efektywności i wysokiego odzysku energii.

Spalanie bioodpadów jest alternatywą dla produkcji nawozów, gdy połączone jest z odzyskiem energii i nie ma możliwości zagwarantowania wysokiej ich jakości, tzn. w wypadku gdy nie zostały selektywnie zebrane.
Zwiększony recykling
Recykling bioodpadów (np. kompostowanie) z pewnością może przynieść korzyści dla środowiska. Należy jednak pamiętać, ze wybór odpowiedniej metody powinien być podyktowany specyficznymi warunkami lokalnymi zarówno w poszczególnych państwach członkowskich jak i w różnych regionach tych krajów.
Ustanowienie norm jakości dla kompostu wytworzonego z bioodpadów
W Polsce kryteria dla nawozów organicznych oraz środków wspomagających uprawę roślin reguluje rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2008r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o nawozach i nawożeniu (Dz. U. Nr 119, poz. 765).

Do tej pory na szczeblu wspólnotowym nie zostały ustalone wymagania jakościowe dla kompostów i produktów pochodzących z przetwarzania bioodpadów. Jednakże Komisja Europejska w nowej dyrektywie ramowej⁽²⁾ została wezwana do oceny możliwości ustalenia minimalnych wymogów gospodarowania bioodpadami i kryteriów jakościowych dla kompostu i odpadu przefermentowanego pochodzących z tego typu odpadów, tak aby zagwarantować wysoki poziom ochrony zdrowia ludzkiego i środowiska.

Problem ten został poruszony w Zielonej Księdze⁽⁴⁾. Pojawiła się propozycja ustanowienia wspólnych norm Unii Europejskiej dla wyprodukowanego z bioodpadów kompostu, zarówno jako produktu, który może być wykorzystywany w celu poprawy właściwości gleby, jak i dla materiału gorszej jakości, który nie spełnia wymogów⁽⁶⁾ dla nawozu organicznego. Takie działanie miałoby poprawić ochronę zdrowia ludzkiego i środowiska oraz funkcjonowanie rynku wspólnotowego w tym zakresie. Przyszłe przepisy mogłyby obejmować takie kryteria jak np. dopuszczalna zawartość metali ciężkich i innych zanieczyszczeń, czy rodzaj podłoża, na jakim może być stosowany materiał otrzymany po kompostowaniu lub fermentacji.

Podsumowanie

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008r. w sprawie odpadów oraz uchylająca niektóre dyrektywy (Dz. U. L 312 z 22.11.2008r., str. 3) definiuje bioodpady oraz wprowadza instrumenty pozwalające stworzyć właściwy system gospodarowania nimi. Instrumenty te mają zapewnić właściwe przetwarzanie tego typu odpadów, nie tylko na potrzeby produkcji kompostu wysokiej jakości, ale również zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych, ograniczenia ich składowania oraz zapewnienia wysokiego poziomu ochrony środowiska.

Bibliografia

Dyrektywa Rady 1999/31/WE z dnia 26 kwietnia 1991r. w sprawie składowania odpadów (Dz. u UE 182 z 16.7.1999r., z późn. zm., str. 1);
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008r. w sprawie odpadów oraz uchylającej niektóre dyrektywy (Dz. U. L 312 z 22.11.2008r., str. 3);
Jędrczak A., Biologiczne przetwarzanie odpadów, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2007r.; str.: 90-110; 198-218.
"Zielona Księga w sprawie gospodarowania bioodpadami w Unii Europejskiej" KOM(2008)811, eur-lex.europa.eu;
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. Nr 112, poz. 1206);
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2008r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o nawozach i nawożeniu (Dz. U. Nr 119, poz. 765);
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach (Dz. U. z 2007r. Nr 39, poz. 251, z późn. zm.).