Stanowisko Sekretariatu Konwencji Helsińskiej GIOŚ w sprawie stosowania fosforanów w detergentach.

Polska jest jednym z państw członkowskich HELCOM - "Konwencji o ochronie środowiska morskiego obszaru Morza Bałtyckiego" - znaną jako Konwencja Helsińska, która została podpisana w 1974 r. przez wszystkie kraje Morza Bałtyckiego, a w 1992 r. przez nowo powstałe kraje nadbałtyckie i Unię Europejską.

Głównymi zadaniami HELCOM jest dostarczenie we właściwym czasie informacji o zmianach środowiskowych i stanie wrażliwego środowiska morskiego, oraz rozwój wspólnych celów i przedsięwzięć, które rządy państw Morza Bałtyckiego powinny wdrożyć do ich narodowych programów środowiskowych i przepisów prawnych.

Zadania wynikające z uczestnictwa w Konwencji Helsińskiej w Polsce prowadzone są przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska, który organizuje konferencje, spotkania ekspertów.

Jednym z problemów nad którym pracują eksperci jest eutrofizacja Morza Bałtyckiego, proces intensywnego rozwoju fitoplanktonu w okresie od wczesnej wiosny do później jesieni, wywołany wzmożonym dopływem substancji odżywczych (biogennych) do morza przede wszystkim związków azotu i fosforu. Bezpośrednim efektem eutrofizacji będzie powolna zagłada życia w Morzu Bałtyckim.

Zdaniem części ekspertów około 75 % ładunku azotu i co najmniej 95 % ładunku fosforu spływa do Morza Bałtyckiego za pośrednictwem rzek oraz w postaci bezpośrednich zrzutów zanieczyszczonych wód. Około 25 % ładunku azotu pochodzi z depozycji atmosferycznej.

Główne źródła zanieczyszczeń pochodzą z tzw. źródeł rozproszonych tj. rolnictwa oraz źródeł punktowych, głównie gospodarstw komunalnych. Bardzo ważne jest ustalenie maksymalnych zrzutów substancji biogennych. Maksymalny dopuszczalny zrzut do Morza Bałtyckiego substancji biogennych pozwalając osiągnąć zadowalający stan środowiska morskiego, wynosi zgodnie z wartościami zaproponowanymi w Bałtyckim Planie Działania HELCOM, 21 060 ton fosforu i 601 713 ton azotu. Niezbędna jest redukcja średnio o 15 250 ton fosforu (ok. 40 proc.) i 135 000 ton azotu (ok. 20 proc.).

Szeroko dyskutowanym problemem jest wprowadzenie zakazu na detergenty zawierające fosfor w zlewni Bałtyku. W Polsce przeciwko zakazowi opowiadają się przede wszystkim przedstawiciele przemysłu chemicznego, za wprowadzeniem zakazu większość pozarządowych organizacji ekologicznych. Przedstawiamy Stanowisko Sekretariatu Konwencji Helsińskiej GIOŚ, zgodne z oficjalnym Stanowiskiem Biura ds. Substancji i Preparatów Chemicznych oraz stanowiskiem Rządu Polskiego do Komitetu Europejskiej Rady Ministrów w sprawie stosowania fosforanów w detergentach.

Źródło: Główny Inspektorat Ochrony Środowiska