Przewidywane zmiany prawne w zakresie gospodarki odpadami
Wg stanu na 15.02.2011 r.
autor: Monika Sklarzewska

Obecnie w zakresie przepisów prawnych dotyczących gospodarki odpadami trwają intensywne prace legislacyjne, mające na celu usprawnienie systemu gospodarki odpadami w Polsce. Wśród najważniejszych, aktualnie procedowanych  projektów aktów prawnych z zakresu gospodarki odpadami można wymienić:

  1. Projekt ustawy o odpadach


Założenia projektu ustawy o odpadach stanowiącej transpozycję dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylającej niektóre dyrektywy (Dz. Urz. L 312 z 22.11.2008, s. 3) zostały przyjęte przez Radę Ministrów w dniu 8 lipca 2010 r. Obecnie trwają prace nad projektem tej ustawy.


Prace prowadzone są ze względu na konieczność transpozycji ww. dyrektywy Parlamentu. Projekt ustawy o odpadach ma stanowić ponadto transpozycję innych dyrektyw, przede wszystkim dyrektywy Rady 1999/31/WE z dnia 26 kwietnia 1999 r. w sprawie składowania odpadów (Dz. Urz. L 182 z 16.7.1999, str. 1, z późn. zm.)

Do projektu ustawy o odpadach zostaną wprowadzone nowe definicje, m. in.: broker, dealer czy też ponowne użycie, ujednolicona zostanie sprawozdawczość dla wszystkich posiadaczy odpadów oraz dla wprowadzających na rynek określone produkty i opakowania, zmianie ulegnie system opłat za składowanie odpadów, jak również nastąpi rezygnacja z powiatowych i gminnych planów gospodarki odpadami.


  1. Projekt ustawy o zmianie ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach oraz o zmianie niektórych innych ustaw


Projekt jest obecnie procedowany w Sejmie – druk sejmowy 3670.


Konieczność nowelizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wynika przede wszystkim z faktu, że system gospodarowania odpadami komunalnymi w Polsce wymaga zmian. Jedną z najważniejszych zmian stanowi obligatoryjne przejęcie przez gminy obowiązków właścicieli nieruchomości w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi. Takie rozwiązanie oznacza, że właściciele nieruchomości nie będą musieli podpisywać umowy na odbiór odpadów, natomiast gmina będzie pobierała od właścicieli nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Nastąpi również wzmocnienie funkcji kontrolnych gminy w tym zakresie.


Celem nowelizacji jest: uszczelnienie systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, zmniejszenie ilości odpadów komunalnych, w tym ulegających biodegradacji, kierowanych na składowiska odpadów, prowadzenie selektywnego zbierania odpadów „u źródła”, a także likwidacja nielegalnych składowisk odpadów oraz zmniejszenie zanieczyszczenia lasów oraz innych terenów zielonych.


Inne publikacje o tej tematyce na Ekoportalu i portalu Ministerstwa Środowiska:

Śmieciowa rewolucja – artykuł z czasopisma „Biznes i ekologia”

Projekt ustawy - szersze omówienie projektu zmian na stronach Ministerstwa Środowiska

Władztwo nad odpadami dla gmin – artykuł z czasopisma „Odpady i Środowisko”

Koniec dzikich wysypisk w lasach i przy drogach – artykuł z czasopisma „Środowisko”

Na efekty będziemy musieli poczekać – artykuł z czasopisma „Środowisko”


  1. Projekt założeń do projektu ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi

Nad projektem założeń obraduje obecnie Rada Ministrów.

Projektowane zmiany mają na celu uszczelnienie systemu zagospodarowania odpadów opakowaniowych, zapewnienie uzyskania przez Polskę w 2014 r. wymaganych poziomów odzysku i recyklingu, zgodnie z dyrektywą 94/62/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 1994 r. w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (Dz. Urz. L 365 z 31.12.1994, str. 10).

W projektowanej ustawie planuje się rozszerzyć odpowiedzialność przedsiębiorcy wprowadzającego na rynek produkty w opakowaniach, poprzez nałożenie na niego obowiązku poddania odzyskowi, w tym recyklingowi, odpadów opakowaniowych takiego samego rodzaju, w jakich wprowadził produkty na rynek.


  1. Projekt ustawy o zmianie ustawy o odpadach wydobywczych oraz niektórych innych ustaw


Projekt znajduje się obecnie na etapie uzgodnień międzyresortowych.


Projektowane zmiany wynikają przede wszystkim z konieczności transpozycji do prawa polskiego przepisów decyzji Komisji Europejskiej wydanych na podstawie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/21/WE z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie gospodarowania odpadami pochodzącymi z przemysłu wydobywczego oraz zmieniającej dyrektywę 2004/35/WE (Dz. Urz. UE L z 11.04.2006, s. 15).


  1. Projekt ustawy o zmianie ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji oraz niektórych innych ustaw


Projekt został skierowany do uzgodnień międzyresortowych.


Konieczność nowelizacji powyższej ustawy wynika przede wszystkim z potrzeby zapewnienia pełnej transpozycji dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/53/WE z dnia 18 września 2000 r. w sprawie pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. Urz. WE L 269 z 21.10.2000, str. 34, z późn. zm.) oraz wyeliminowania szarej strefy w przetwarzaniu pojazdów wycofanych z eksploatacji.

Jedną z najważniejszych zmian zawartych w projekcie ustawy jest rezygnacja z wnoszenia opłaty przez podmioty niebędące przedsiębiorcami, dokonujące wewnątrzwspólnotowego nabycia lub importu pojazdów oraz wprowadzających, którzy nie mieli dotychczas obowiązku zapewnienia sieci zbierania pojazdów. Ponadto w projekcie ustawy zaproponowano, aby prowadzący stacje demontażu składali sprawozdania do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska i marszałków województw, zaś nie jak do tej pory – do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej i marszałków województw. Co więcej, wprowadzono także opłatę produktową dla przedsiębiorców prowadzących stacje demontażu, w przypadku nieosiągnięcia wymaganych przepisami poziomów odzysku i recyklingu, a także zaproponowano zmianę częstotliwości wykonywania próby strzępienia pojazdów wycofanych z eksploatacji z rocznej na raz na 5 lat.


  1. Projekt rozporządzenia w sprawie opłat za umieszczenie odpadów na składowisku


Projekt jest na etapie uzgodnień międzyresortowych.


W projekcie tym proponuje się zmianę systemu naliczania stawek za składowanie odpadów – wprowadzenie czterech stawek opłat oraz systematyczny wzrost stawek opłat za składowanie odpadów, w szczególności zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów opakowaniowych, odpadów z mechanicznej obróbki odpadów oraz odpadów niebezpiecznych. Ma to na celu przede wszystkim uproszczenie systemu opłat za składowanie odpadów oraz stworzeniu efektywnego narzędzia ekonomicznego, które powinno przyczynić się do wzrostu udziału innych metod przetwarzania odpadów niż składowanie.

Planowany termin wejścia w życie rozporządzenia to 1 stycznia 2012 r.